BÀI THƠ "BÊN KIA SÔNG ĐUỐNG" CỦA HOÀNG CẦM

Bên kia sông Đuống

Hoàng Cầm

Em ơi! Buồn làm chi
Anh đưa em về sông Đuống
Ngày xưa cát trắng phẳng lì
Sông Đuống trôi đi
Một dòng lấp loáng
Nằm nghiêng nghiêng trong kháng chiến trường kỳ

Xanh xanh bãi mía bờ dâu
Ngô khoai biêng biếc
Đứng bên này sông sao nhớ tiếc
Sao xót xa như rụng bàn tay

Bên kia sông Đuống
Quê hương ta lúa nếp thơm nồng
Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong
Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp
Quê hương ta từ ngày khủng khiếp
Giặc kéo lên ngùn ngụt lửa hung tàn

Ruộng ta khô
Nhà ta cháy
Chó ngộ một đàn
Lưỡi dài lê sắc máu

Kiệt cùng ngõ thẳm bờ hoang
Mẹ con đàn lợn âm dương
Chia lìa đôi ngả
Đám cưới chuột tưng bừng rộn rã
Bây giờ tan tác về đâu?

Ai về bên kia sông Đuống
Cho ta gửi tấm the đen
Mấy trăm năm thấp thoáng mộng bình yên
Những hội hè đình đám
Trên núi Thiên Thai
Trong chùa Bút Tháp
Giữa huyện Lang Tài
Gửi về may áo cho ai
Chuông chùa văng vẳng nay người ở đâu
Những nàng môi cắn chỉ quết trầu
Những cụ già phơ phơ tóc trắng
Những em sột soạt quần nâu
Bây giờ đi đâu? Về đâu?

Ai về bên kia sông Đuống
Có nhớ từng khuôn mặt búp sen
Những cô hàng xén răng đen
Cười như mùa thu toả nắng
Chợ Hồ, chợ Sủi người đua chen
Bãi Trầm Chỉ người giăng tơ nghẽn lối
Những nàng dệt sợi
Đi bán lụa mầu
Những người thợ nhuộm
Đồng Tỉnh, Huê Cầu
Bây giờ đi đâu? Về đâu?

Bên kia sông Đuống
Mẹ già nua còm cõi gánh hàng rong
Dăm miếng cau khô
Mấy lọ phẩm hồng
Vài thếp giấy dầm hoen sương sớm
Chợt lũ quỷ mắt xanh trừng trợn
Khua giầy đinh đạp gẫy quán gầy teo
Xì xồ cướp bóc
Tan phiên chợ nghèo
Lá đa lác đác trước lều
Vài ba vết máu loang chiều mùa đông

Chưa bán được một đồng
Mẹ già lại quẩy gánh hàng rong
Bước cao thấp trên bờ tre hun hút
Có con cò trắng bay vùn vụt
Lướt ngang dòng sông Đuống về đâu?
Mẹ ta lòng đói dạ sầu
Đường trơn mưa lạnh mái đầu bạc phơ

Bên kia sông Đuống
Ta có đàn con thơ
Ngày tranh nhau một bát cháo ngô
Đêm líu díu chui gầm giường tránh đạn
Lấy mẹt quây tròn
Tưởng làm tổ ấm
Trong giấc thơ ngây tiếng súng dồn tựa sấm
Ú ớ cơn mê
Thon thót giật mình
Bóng giặc dày vò những nét môi xinh

Đã có đất này chép tội
Chúng ta không biết nguôi hờn

Đêm buông xuống dòng sông Đuống
Con là ai? - Con ở đâu về?

Hé một cánh liếp
- Con vào đây bốn phía tường che
Lửa đèn leo lét soi tình mẹ
Khuôn mặt bừng lên như dựng giăng
Ngậm ngùi tóc trắng đang thầm kể
Những chuyện muôn đời không nói năng
Đêm đi sâu quá lòng sông Đuống
Bộ đội bên sông đã trở về
Con bắt đầu xuất kích
Trại giặc bắt đầu run trong sương
Dao loé giữa chợ
Gậy lùa cuối thôn
Lúa chín vàng hoe giặc mất hồn
Ăn không ngon
Ngủ không yên
Đứng không vững
Chúng mày phát điên
Quay cuồng như xéo trên đống lửa
Mà cánh đồng ta còn chan chứa
Bao nhiêu nắng đẹp mùa xuân
Gió đưa tiếng hát về gần
Thợ cấy đánh giặc dân quân cày bừa
Tiếng bà ru cháu xế trưa
Chang chang nắng hạ võng đưa rầu rầu
"À ơi... cha con chết trận từ lâu
Con càng khôn lớn càng sâu mối thù"
Tiếng em cắt cỏ hôm xưa
Hiu hiu gió rét mịt mù mưa bay
"Thân ta hoen ố vì mày
Hờn ta cùng với đất này dài lâu..."

Em ơi! Đừng hát nữa! Lòng anh đau
Mẹ ơi! Đừng khóc nữa! Dạ con sầu
Cánh đồng im phăng phắc
Để con đi giết giặc
Lấy máu nó rửa thù này
Lấy súng nó cầm chắc tay
Mỗi đêm một lần mở hội
Trong lòng con chim múa hoa cười
Vì nắng sắp lên rồi
Chân trời đã tỏ
Sông Đuống cuồn cuộn trôi
Để nó cuốn phăng ra bể
Bao nhiêu đồn giặc tơi bời
Bao nhiêu nước mắt
Bao nhiêu mồ hôi
Bao nhiêu bóng tối
Bao nhiêu nỗi đời

Bao giờ về bên kia sông Đuống
Anh lại tìm em
Em mặc yếm thắm
Em thắt lụa hồng
Em đi trảy hội non sông
Cười mê ánh sáng muôn lòng xuân xanh.

(Việt Bắc, tháng 04/1948)

MẸ TÔI

MẸ TÔI

        Đây là lần đầu tiên tôi viết về Mẹ, khi Mẹ từ biệt thế giới này đã hơn 20 năm (3-2-1996 - 15 tháng Chạp Ất Hợi).

        Ngày tháng lớp lớp qua đi mà vẫn không thể nguôi ngoai nỗi nhớ Mẹ. Chị Kim Chi- chị gái của tôi năm nay đã 87 tuổi, vẫn mang nỗi tiếc nuối gần như sự ân hận không xan sẻ được rằng chưa báo đáp được gì cho mẹ. Chị nói : lúc có điều kiện chăm sóc cho mẹ thì mẹ đã rời xa con cháu rồi…

         Mẹ tôi cực nhọc từ tấm bé. Hơn mười tuổi đã phải theo đàn chị đi làm thuê, cấy mướn. Đồng đất Hưng Yên không có chỗ nhờ cậy, mẹ phải theo đàn chị lên vùng trung du Yên Thế (Bắc Giang) tìm việc. Tuổi thiếu nữ của mẹ ngày ngày cắm mặt xuống đất, cấy lúa, làm cỏ, bón phân, gặt hái… Mẹ lớn dần  trong nghề làm mướn…

Mẹ tôi gặp cha tôi cũng ở nơi làm thuê: Ông giáo làng. “Ông giáo làng” khi đó cũng chỉ là người ở trọ, phải tha phương kiếm sống.Quê ông mãi tận miệt Kiến An xa xôi.

Thành vợ chồng mà cha mẹ vẫn phải tiếp tục ở trọ.Việc ai người nấy làm, mãi tới khi mua rẻ được mảnh đất ở làng Đồng, xã Ngọc Lý tỉnh Bắc Giang mới thánh người “ra riêng”. Người làng Đồng còn nhớ ngày cha mẹ tôi dọn tới, ông bà chỉ có vỏn vẹn một gánh quần áo, nồi niêu…

Cha tiếp tục nghề dạy học, còn mẹ đã dần “đổi nghề”. Mẹ mua thóc về xay giã (nghề hàng xáo), lấy cám nuôi lợn rồi bán gạo, có dư ra chút chút cho bữa ăn gia đình.

Mẹ tôi kể: Những năm đó ai cũng nghèo, đói kém nhiều lắm. Xay giã được vài chục  cân gạo đem bán, cả  mươi người mua mới xong phiên chợ. Cứ như vậy, ngày tháng qua đi… Nghề hàng xáo không dừng ở một “nồi” gạo (khoảng 14-15 kilôgam) mà “nở nồi”, mẹ như người làm nghề chuyên nghiệp: vài ba tạ thóc, mấy trăm cân gạo bán ra và lợn nuôi đã dần dà lên năm bẩy con. Lợn nái mỗi năm mỗi lứa. Lợn mẹ đẻ lợn con lít nhít…ra tiền.

Rồi một ngày đẹp trời, có một người anh con ông bác ruột của mẹ (ông tên là Trần Văn Phiếm) làm viên chức ở mỏ Vàng Danh, thương đứa em lam lũ và tháo vát, đã cho mẹ tôi mượn chút vốn…

Tiền còm rồi cũng đẻ ra tiền, ruộng đẻ ra ruộng, giúp tạo dựng cuộc sống  cho đỡ vất vả.  Hai chữ “dân ngụ cư” của cha mẹ biến mất lúc nào không hay

Đời sống khấm khá tự nhiên thành người được tôn trọng. Cha tôi được học trò (và cả người không học cha) đều gọi là “thầy giáo” “ông giáo” với vẻ nể nang,kính trọng. Còn mẹ tôi luôn luôn được mọi người gọi “bà giáo”- dù mẹ không dính dáng gì tới công việc của cha tôi (!).

Cuộc sống dễ chịu, êm ả cũng được mươi mười lăm năm thì cha tôi mất do bọn lưu manh kéo đến cướp của, giết người…

Ngày cha tôi mất, Mẹ với sáu người con, chưa ai có sự nghiệp riêng. Mẹ mất quá lớn một chỗ dựa tinh thần, mất một trụ cột.

Mẹ phải vượt qua và đã vượt ngoạn mục. Các con tiếp tục được đi học, kinh tế gia đình được duy trì vững vàng. Anh trai lớn (Nguyễn Khắc Chính) và chị gái Nguyễn Thị Kim Chi được mẹ khích lệ tham gia việc nước, việc của chính phủ cụ Hồ…

Nhưng rồi cũng chẳng bao lâu, người Pháp trở lại. Họ chiếm đóng thị xã Bắc Giang, đóng đồn ở núi Mỏ Thổ, cách làng Đồng hơn một kilomet và biến vùng Ngọc Lý thành “vùng trắng”. Ruộng đất thành hoang hóa. Mẹ phải bỏ tất cả, đưa các con chạy “tản cư” lên tỉnh Thái Nguyên. Rồi nhà cửa của mẹ ở làng Đồng tiếp tục bị cướp phá. Không rõ kẻ cướp từ đâu, lợi dụng lúc dân làng tản cư, họ ngang nhiên tới dỡ nhà, chuồng trâu bò, nạy từng viên gạch mang đi…Cơ ngơi bao năm cha mẹ tôi tạo dựng… chỉ còn là một đám đất bị cạy phá nham nhở…

 Cuộc tản cư chưa biết ngày trở về. Trong nhà, ngoài bốn anh em chúng tôi, lúc này có thêm cháu Nguyễn Thị  Khánh Vinh, con của người anh cả (anh Nguyễn Khắc Chính và chị Nguyễn Thị Vân, họ đều phải thoát ly gia đình đi kháng chiến)…Gạo, thực phẩm và tiền mẹ mang theo khi tản cư…đang cạn dần, mẹ vẫn bảo chúng tôi cứ đi học bình thường, mẹ đã có cách lo cho các con. Cách của mẹ là mua gạo từ miền xuôi đưa lên thị xã Thái Nguyên., nơi có đông bà con tản cư. Những chuyến thuyền chở gạo đầu tiên, bán ra rất nhanh. Thuyền 10-15 tấn chạy dọc sông máng, chỉ  vài ba ngày là lại quay vòng. Mẹ còn góp tiền với một nhà buôn khác, mua chung thuyền,  tự chở gạo…

Nhưng rồi chỉ được  vài ba tháng, thuyền mất luôn do người chung vốn bỏ chạy về vùng chiếm đóng của người Pháp. Thuyền mất, cụt vốn, nhưng nếu còn thuyền cũng không dùng  được  vì người Pháp ném bom phá đập sông Cái, nước không về nhánh sông mà mẹ tôi vẫn dùng thuyền !

Gạo vẫn được người buôn nườm nượp chuyển  lên Thái Nguyên  bằng các xe đạp thồ. Nhưng thồ gạo thì mẹ không làm nổi . Mẹ tìm sinh kế bằng cách mở quán cơm, quán trọ, đón khách là các tốp xe thồ…   Quán ngày một đông khách, mẹ mua tiếp hai dẫy nhà bên cạnh, rồi dựng một dẫy phía sau làm thêm quán trọ…

Kháng chiến, ai cũng gặp khó khăn, nhưng mẹ vẫn có “đồng ra đồng vào” nuôi dạy chúng tôi…

Nhưng điều gì cũng chỉ có một thời. Pháp thua ở Điện Biên Phủ, hòa bình lập lại…Chuyện buôn bán thay đổi theo thời cuộc. Người ta vẫn đi lại, buôn bán, nhưng cái nhánh đường tắt qua làng Đức Lân –nơi  chúng tôi tản cư… chỉ còn người làng đi cày cấy. Dẫy quán của mẹ tôi phải rao bán giá rẻ mạt mà lâu lắm mới có người mua…

Làm gì để kiếm sống bây giờ đây? Về lại làng Đồng ư? Đất ruộng lại phải vỡ hoang sao? Lấy tiền đâu mà dựng lại nhà ở. Bài toán không thể giải khi mẹ tôi đã bắt đầu xuống sức và  tiền bạc gần như cạn kiệt. Tôi nghĩ còn một lý do nữa, mẹ không muốn về làng Đồng vì 15 mẫu ruộng của mẹ chắc gì “địa phương” để yên. Mẹ đã thấy ở chỗ tản cư, chỉ có vài ba mẫu ruộng bạc màu là đã thành “địa chủ”, bị đấu tố lia chia. Dù đã bỏ hẳn ruộng đất trên 5 năm, ở chỗ tản cư quy gia đình là tiểu thương, nhưng nghe tin ở làng, người ta nói mẹ là “địa chủ kháng chiến”. Vậy thì bỏ quách, khỏi dính dáng mệt người. Và thực sự gia cảnh khi đó (năm 1954), mẹ tôi đã quá mệt mỏi rồi…

Mẹ quyết định về Hà Nội, tìm nhà có giá thuê rẻ mạt và ra chợ mua bán đồ cũ…Đồ cũ cũng không nuôi nổi các con, ít lâu sau mẹ vào một công ty quốc doanh làm nhân viên thu dọn kho, rồi sau đó là trông trẻ…

Gần bẩy mươi tuổi mẹ tôi mới nghỉ việc, hưởng chế độ trợ cấp hàng tháng cho người mất sức lao động.

Mấy năm sau, khi bẩy mươi bẩy tuổi, mẹ tôi vào Sài Gòn –TPHCM  “định cư” cùng các con cháu.

Rồi chín mươi hai tuổi, mẹ về với Tổ tiên, vĩnh biệt tất cả các con, cháu, chắt…

Thế  là  cũng hết một đời người…

Một đời người mà những người ít nhiều biết về mẹ tôi chỉ nghĩ đó là bà mẹ giỏi dang, tháo vát, từng trải và sức chịu đựng gian truân đáng nể…

Chị em tôi cũng nghĩ như thế, nhưng nghĩ mà cảm phục rất nhiều, kính trọng và xót thương cho mẹ. Xót vì mẹ đã phải gánh chịu quá nhiều nỗi đau mà cuộc đời không hẳn có nhiều người đau giống mẹ..

Cha tôi chết trong tình trạng bị cướp giết, khi mẹ tôi mới 40 tuổi. Một bà mẹ với 6 người con chưa ai trưởng thành. Sự chịu đựng về nỗi khó khăn cơm áo không thể so được với sự tổn thương tinh hần, mất hẳn một chỗ dựa trụ cột của gia đình. Hoàn cảnh cái chết của cha tôi là nỗi đau giằng xé suốt đời mẹ. Rồi tiếp theo là những cái chết của mấy người con. Con trai cả của mẹ-anh Nguyễn Khắc Chính chết khi tương lai rất sáng sủa, anh mới 26 tuổi,. Anh chết trong một trận cùng bộ đội chống càn của giặc Pháp ở vùng Lương Tài –Bắc Ninh. Mẹ tôi và chị dâu (chị Nguyễn Thị Vân) sau hòa bình lập lại, đã về Bắc Ninh tìm mộ anh. Nhưng thật oái ăm, sơ đồ mộ anh đã bị tiêu hủy vì người giữ sơ đồ là bí thư chi bộ bị bắt, do nghi là “Quốc Dân Đảng”, bà vợ ở nhà đốt hết các giấy tờ vì sợ rắc rối…

Vậy là khi mẹ còn sống, mẹ vẫn chưa biết được nơi chôn cất anh Chính.

Nỗi đau trước chưa nguôi thì nỗi đau tiếp lại dồn dập đến : Năm trước (1981), con trai út (Nguyễn Khắc Chân) chết khi mới 36 tuổi do trọng bệnh, xương cốt được thiêu từ nước Nga xa xôi đưa về. Năm sau (1982), con gái áp út (Nguyễn Thị Minh Châu) chết khi sinh mổ ở tuổi 42. Con trai thứ 3 (Nguyễn Khắc Chinh) thì mất tích từ 1955 khi anh mới vừa 21 tuổi và cho đến khi mẹ từ trần, vẫn chưa có tin gì về anh Chinh.

Sáu người con mà những năm tháng cuối đời, mẹ chỉ có 2 người  ở bên…

TP Sài Gòn TPHồ Chí Minh 11/2017

Biển số xe quân đội

(chưa đầy đủ)

Thứ hai, 14/04/2014, 07:54 (GMT+7)

(An ninh quốc gia) - Các loại xe quân sự ở Việt Nam luôn có những dấu hiệu đặc trưng riêng và tấm biển số màu đỏ đặc trưng thể hiện rất rõ điều đó. Các ký hiệu gồm 2 chữ cái đi liền nhau sẽ trở thành bí ẩn với những người không biết hoặc chưa từng nghe qua.

Các kí hiệu chữ cái xuất hiện trên biển số xe như AA, HB, KC, TM có ý nghĩa gì không? Chúng biểu thị cho cái gì? Đây là câu hỏi được rất nhiều người quan tâm, thậm chí có những cuộc tranh cãi thú vị xoay quanh chuyện “đoán già, đoán non” những kí tự trên tấm biển số màu đỏ đặc trưng của quân đội.

Thực tế, các kí tự này đều được quy định trong Thông tư số 01/2007/TT-BCA-C11 Bộ Công an đã ban hành. Thông tư này quy định về việc tổ chức đăng ký, cấp biển số, phương tiện giao thông cơ giới đường bộ. Chỉ cần tìm hiểu kỹ một chút, chúng ta dễ dàng biết rõ chiếc xe đó thuộc đơn vị, quân đoàn hay binh chủng nào?

Xe quân sự mang biển kiểm soát màu đỏ: Ký hiệu chữ gồm 2 chữ cái đi liền nhau, đằng sau là dãy số

A: Chữ cái đầu tiên là A biểu thị chiếc xe đó thuộc cấp Quân đoàn. Ví dụ, AA là Quân đoàn 1 – Binh đoàn Quyết Thắng, AB là Quân đoàn 2 – Binh đoàn Hương Giang. AC: Quân đoàn 3 – Binh đoàn Tây Nguyên, AD: Quân Đoàn 4 – Binh đoàn Cửu Long, AT: Binh đoàn 12.

B: Bộ Tư lệnh hoặc Binh chủng. Ví dụ, BT là Bộ Tư lệnh Tăng thiết giáp, BD (Bộ Tư lệnh Đặc công), BH (Bộ Tư lệnh Hóa học), BC (Binh chủng Công Binh), BT (Binh chủng Thông tin liên lạc), BP (Bộ tư lệnh biên phòng), BL (Bộ tư lệnh Lăng).

H: Học viện. Cụ thể, HA: Học viện Quốc phòng, HB: Học viện lục quân, HD: Học viện Kỹ thuật quân sự, HE: Học viện Hậu cần, HH: Học viện quân y.

K: Quân khu. Trong đó, KA (Quân khu 1), KB (Quân khu 2), KC (Quân khu 3), KD (Quân khu 4), KV (Quân khu 5), KP (Quân khu 7), KK (Quân khu 9), KT (Quân khu Thủ đô).

Chữ cái đầu K là xe thuộc các quân khu

Q: Quân chủng. QP (Quân chủng Phòng không), QK (Quân chủng không quân), QH (Quân chủng hải quân).

T: Tổng cục. TC (Tổng cục Chính trị), TH (Tổng cục Hậu cần), TK (Tổng cục Công nghiệp quốc phòng), TT (Tổng cục kỹ thuật), TM (Bộ Tổng Tham mưu).

Ngoài ra còn một số đơn vị có kí hiệu khá riêng biệt như: Xe Quân đội làm kinh tế có ký hiệu “KT”. Biển VT là của Tập đoàn Viễn thông Quân đội (Viettel), PA: Cục Đối ngoại Bộ Quốc phòng, PQ: Viện Kỹ thuật Quân sự (Trung tâm Khoa học và Kỹ thuật Quân sự).

(Theo Tri Thức)

BÀI THƠ MÀU TÍM HOA SIM

Nàng có ba người anh

Đi bộ đội
Những em nàng còn chưa biết nói.

Khi tóc nàng xanh xanh.

Tôi là người chiến binh
xa gia đình

Yêu nàng như tình yêu em gái

Ngày hợp hôn nàng không đòi may áo cưới,

Tôi mặc đồ quân nhân

Đôi giày đinh bết bùn đất hành quân,

Nàng cười xinh xinh

Bên anh chồng độc đáo.
Tôi ở đơn vị về

Cưới nhau xong là đi!

Từ chiến khu xa
Nhớ về ái ngại

Lấy chồng đời chiến chinh

Mấy người đi trở lại

Lỡ khi mình không về

Thì thương người vợ chờ

Bé bỏng chiều quê ...

Nhưng không chết người trai khói lửa

Mà chết người gái nhỏ hậu phương

Tôi về không gặp nàng

Má tôi ngồi bên mộ con đ
ầy bóng tối

Chiếc bình hoa ngày cưới

Thành bình hương

Tàn lạnh vây quanh ...

Tóc nàng xanh xanh

Ngắn chưa đầy búi

Em ơi!
Giây phút cuối
Không được nghe nhau nói

Không được trông thấy nhau một lần.

Ngày xưa nàng yêu hoa sim tím 
áo nàng màu tím hoa sim 
Ngày xưa một mình 
đèn khuya 
bóng nhỏ 

Nàng vá cho chồng tấm áo 
ngày xưa... 

Một chiều rừng mưa

Ba người anh
Trên chiến trường Đông Bắc,
Biết tin em gái mất

Trước tin em lấy chồng.

Gió sớm thu về

Rờn rợn nước sông

Đứa em nhỏ lớn lên
Ngỡ ngàng nhìn ảnh chị

Khi gió thu về

Cỏ vàng chân mộ chí.

Chiều hành quân

Qua những đồi sim ..
Những đồi hoa sim ...,
Những đồi hoa sim dài trong chiều không hết 

Màu tím hoa sim

Tím cả chiều hoang biền biệt

Nhìn áo rách vai

Tôi hát trong màu hoa.

Áo tôi sứt chỉ đường tà,

Vợ tôi chết sớm mẹ già chưa khâu

Hữu Loan

Người Hà Nội chửi bậy như hát hay, khó sửa!

Thiên Hạ Luận 26/06/2015

  Từ công sở, trường học đến hàng quán, bến xe, ngõ hẻm, đâu đâu cũng thấy nói tục, chửi bậy. Nhiều người còn coi đó như một thói quen, không nói là thấy… thiếu thiếu.

Gái văn phòng lấy chửi bậy làm thú vui

Tình trạng “chửi bậy như hát hay” đang ngày càng phổ biến tại môi trường văn phòng. Ban đầu chỉ là một vài câu chửi bậy của các đồng nghiệp nam. Dần dần về sau, chị em cũng “góp vui” khiến cho việc chửi bậy, nói bậy càng trở nên “xôm” hơn bao giờ hết.

Không ít người cho rằng chửi bậy chỉ như một thói quen suồng sã thân mật chứ không bị coi là mất lịch sự. Công việc căng thẳng, dễ bị stress nên dân văn phòng cũng hay văng tục, nói một vài câu cho “thỏa” cái miệng mà thôi. Đôi khi đến chính sếp còn lỡ miệng văng 1 câu trước mặt nhân viên khi tức giận. Như chị trưởng nhóm ở công ty P.T.A, cực nổi tiếng vì một lần trong cuộc họp giao ban, quá tức cậu nhân viên đã lười còn cãi chày cãi cối, khi cuộc họp vừa tan, mọi người chưa kịp ra hết đã thấy sếp gằn giọng cáu kỉnh: “Làm ăn như con c…!”. Khỏi phải nói, nhân viên choáng tới cỡ nào. Không chỉ lần đó, về sau mỗi lần không kìm chế được cơn tức, chị sếp lại văng đủ loại “phụ khoa” khiến anh em chết khiếp!

Đặc biệt, công ty nào có nhiều người trẻ tuổi làm việc thì tình trạng chửi bậy của chị em càng… rầm rộ. Cứ người này học người kia, thậm chí không nói bậy còn bị cho là lạc hậu, không thân thiện và suồng sã. Thu Ba (24t – nhân viên truyền thông) chia sẻ: “Mới đầu đi làm nghe các chị trong phòng gọi nhau là con chó, xong nói đủ những từ như đm, tổ sư, con mặt này, mặt kia… mình hoảng lắm. Sau mới biết đó là cách nói chuyện bình thường của mọi người. Các chị cũng chẳng đanh đá như mình tưởng tượng, chỉ thích nói chuyện kiểu suồng sã thôi. Bây giờ thỉnh thoảng nói chuyện mình cũng đệm vài câu cho… giống các chị, đỡ bị lạc loài!”.

Học sinh tiểu học đã biết chửi thầy cô

Không khó để có thể bắt gặp hình ảnh những cô cậu học sinh cấp 2, cấp 3 còn mặc đồng phục tụm ba tụm bảy buông những từ ngữ tục tĩu chốn công cộng. Nhưng điều đáng báo động là “căn bệnh” này đã “lây” lan sang ra cả học sinh tiểu học.

Chị Vân, một chủ quán internet trên Quốc lộ 32 (Hà Nội) cho biết, cứ đến giờ tan học là nhiều học sinh cấp 2, cấp 3 kéo nhau vào quán. Và vừa chơi, các “ông trời” này vừa liên mồm chửi bậy.

Thậm chí, trên một số mạng xã hội, các em còn lập hẳn hội “thích nói tục, chửi thề” để vào đó cùng phô diễn “tài nghệ” nói tục. Nhiều em còn lôi thầy cô, cha mẹ ra chửi.

Cô giáo mầm non cũng chửi

Tháng 8/2014, cư dân mạng được phen bức xúc với “lời tâm sự” của cô giáo mầm non tên Cát Tường: “Mệt vãi cả chó mèo. Đút cho 5, 6 ăn quá là bực mình, ăn *** ăn cứ ngậm, muốn vả cho mấy phát. Lúc nào cũng eo éo cô ơi, bạn đánh con, cô ơi, bạn trêu con. Đau đầu *** tả được. Một thằng béo nhìn giống Chaien chuyên đi trêu bạn, hỏi nó tên gì để quát nó, nó bảo tên Nam đẹp trai. Tưởng nghe nhầm hỏi đi hỏi lại vẫn là Nam đẹp trai. *** Mày đẹp trai chắc cả lớp toàn hot boy tương lai” (Từ ngữ thô tục của Cát Tường viết trên facebook đã được thay bằng dấu ***).

Dễ nhận thấy, lời tâm sự sử dụng ngôn ngữ đầy tính bạo lực như: muốn vả cho mấy phát, thằng béo… Không kể đến việc sử dụng ngôn từ không phù hợp, cô giáo tương lai này còn tỏ ra thiếu nhẫn nhịn trong từng câu nói đã khiến nhiều người cảm thấy bức xúc và cho rằng cô gái đã chọn… nhầm nghề.

Tuy nhiên, khi được mọi người góp ý thì cô giáo này không tiếp thu mà còn sửng cồ lên thanh minh: “Con các bạn là vàng ai chẳng biết. Con tớ bị như thế tớ cũng xót. Nhưng nói thật các bạn ở ngoài, các bạn nghĩ đơn giản. Cho bạn quản lý 40 cháu, rồi chúng nó không nghe lời, không dám quát, không dám đánh. Lúc đây tớ nghĩ bạn ức chế không kém gì tớ đâu. Viết trên Facebook chẳng ảnh hưởng gì đến việc hằng ngày tớ đối xử với học sinh thế nào bạn nhé…. Bạn hãy yên tâm là dù có cáu gắt ầm lên cũng chẳng ai dám động đến 1 sợi lông chân của con bạn đâu. Ức chế mà vẫn phải dỗ như dỗ tà vẫn không xong. Mình cũng ước nhiều phụ huynh cho con ở nhà lắm, đỡ phải trông mà lương tháng vẫn vậy. Đang thiếu giáo viên mà học sinh thì nhiều quá”.

Khó sửa bởi nó là “cái tính”

Chủ quán bún ở Ngô Sỹ Liên và quán cháo gà ở Lý Quốc Sư là hai “thánh chửi” trứ danh ở Hà Nội. Dù đã có nhiều bài viết phản ánh về thái độ phục vụ cũng như phê phán thói quen mắng chửi khách thậm tệ của chủ quán nhưng quán vẫn nườm nượp khách. Dường như vì “quen bị chửi mắng” nên nhiều người cảm thấy bình thường, vẫn cười đùa và ăn ngon lành.

Mới đây, khi nghe tin Hà Nội sẽ “tuyên chiến” với nạn nói tục, chửi bậy, bà Hán Kim Thảo, chủ quán bún mắng ở Ngô Sỹ Liên chia sẻ trên một tờ báo rằng nhiều khách bị mắng nhưng họ không tỏ thái độ khó chịu, và bà không có ý định bỏ kiểu chửi mắng này bởi đó đã là “cái tính” của bà rồi.

“Tính tôi thì sớm nắng chiều mưa, tối còn có thể có bão… nên những lúc nóng giận tôi có quát tháo, mắng chửi khách hàng. Còn khách hàng, tôi bán bún thế này là làm dâu trăm họ, nhiều khi có những khách cũng khó chịu lắm khiến tôi phải chửi mắng”, bà Thảo chia sẻ.

K. Minh (tổng hợp)

Nguồn vietnamnet

ĐIỂM KHÁC BIỆT GIỮA

CON GÁI SÀI GÒN VÀ CON GÁI HÀ NỘI

Posted on 13.10.2013 by nguyentrongtao

      i

KIM DUNG:

Dạo mới thống nhất đất nước, còn là cô nhà báo trẻ, tóc tết hai vai, mình vào Sài Gòn công tác. Nghe cậu bạn trong đó kể, chỉ có hai câu để so sánh giữa con gái hai thành phố lớn mà mình nhớ mãi đến giờ: Gái Sài Gòn gọi là gái thành phố. Gái Hà Nội gọi là gái Thủ đô.

Thảo nào đi bộ trên vỉa hè, mình nghe một câu nói “đuổi” theo của một chàng thanh niên nào đó trong đám đông: Gái Thủ đô chúng bây ơi…

1. Con gái Sài Gòn thích ăn me. Con gái Hà Nội thích ăn sấu. Tuy nhiên, gái Sài Gòn thích me chín, còn gái Hà Nội mê sấu xanh.

2. Gái Sài Gòn thích trai dễ thương. Gái Hà Nội thích trai đẹp.

3. Gái Sài Gòn chia tay bạn trai thì khóc. Gái Hà Nội chia tay bạn trai thì cười.

4. Gái Hà Nội thích đàn ông to. Gái Sài Gòn thích đàn ông cao

5. Ai chửi gái Hà Nội sẽ bị chửi lại. Ai chửi gái Sài Gòn sẽ bị tránh xa.

6. Gái Sài Gòn lôi bạn đi ăn tiệm, gái Hà Nội lôi bạn về nhà nấu cơm.

7. Gái Hà Nội thích mua xe hơi. Gái Sài Gòn thích ngồi xe hơi.

8. Gái Hà Nội thích trai thông minh. Gái Sài Gòn thích trai hài hước.

9. Gái Hà Nội hay xem ti vi. Gái Sài Gòn hay đọc báo mạng.

10. Gái Sài Gòn ít đi chợ Bến Thành. Gái Hà Nội rất hay ra Hồ Gươm.

11. Lấy phải chồng xấu, gái Sài Gòn ly thân, gái Hà Nội ly dị.

12. Gái Sài Gòn ngồi trong tiệm gội đầu để tán chuyện. Gái Hà Nội ngồi trong đó để gội đầu.

13. Gái Hà Nội xài nước hoa theo nhãn hiệu. Gái Sài Gòn xài theo mùi thơm.

14. Gái Sài Gòn sợ nhất không có bạn trai. Gái Hà Nội sợ nhất thiên hạ biết mặt bạn trai của mình.

15. Khi đánh nhau, gái Sài Gòn dùng chân tay, gái Hà Nội dùng guốc dép.

16. Đi dự tiệc cưới, gái Sài Gòn nhìn bản thân mình, gái Hà Nội nhìn cô dâu chú rể.

17. Gái Hà Nội ăn quà chỗ nào đông. Gái Sài Gòn ăn quà chỗ nào ngon.

18. Gái Hà Nội ăn xong xỉa răng. Gái Sài Gòn ăn xong uống cà phê.

19. Gái Sài Gòn mặc đồ bộ ra đường. Gái Hà Nội mặc váy đầm trong nhà.

20. Gái Hà Nội thích chồng chức to. Gái Sài Gòn thích chồng lương to.

21. Gái Sài Gòn đi chùa vì vui. Gái Hà Nội đi chùa vì tin.

22. Gái Hà Nội thích Tuấn Hưng. Gái Sài Gòn thích Đàm Vĩnh Hưng.

23. Gái Hà Nội thích ăn kem que. Gái Sài Gòn thích ăn kem ly.

24. Gái Hà Nội thích bún ốc, gái Sài Gòn thích bún bò.

25. Gái Sài Gòn có thể yêu một lúc nhiều người. Gái Hà Nội có thể yêu nhiều người nhưng liên tiếp.

26. Gái Hà Nội có thể tự xưng là “bà”. Gái Sài Gòn không bao giờ như thế.

27. Gái Hà Nội hay làm thơ. Gái Sài Gòn hay chụp hình.

28. Gặp kẻ cướp, gái Sài Gòn la lớn, gái Hà Nội đuổi theo.

29. Ngày Tết gái Hà Nội nấu canh măng, gái Sài Gòn nấu cà ri.

30. Gái Hà Nội khi ăn phải có nước mắm. Gái Sài Gòn khi ăn phải có nước tương.

31. Gặp con trai, gái Hà Nội hỏi bằng cấp, gái Sài Gòn hỏi gia cảnh.

32. Gái Hà Nội hay khoe chồng con. Gái Sài Gòn hay khoe bè bạn.

33. Gái Sài Gòn chụp hình áo tắm trên bãi biển. Gái Hà Nội chụp hình áo tắm ở bể bơi.

34. Gái Hà Nội thích lúc già sẽ giàu. Gái Sài Gòn thích lúc già sẽ trẻ lại.

35. Khi chồng có bồ, gái Sài Gòn đánh bồ, còn gái Hà Nội đánh cả chồng lẫn bồ.

36. Khi chồng về khuya, gái Hà Nội quát “Sao anh không đi luôn đi?” còn gái Sài Gòn nói “Bây giờ mới về à?”.

37. Khi lấy chồng ngoại quốc, gái Hà Nội thích lấy chồng châu Âu, gái Sài Gòn thích lấy chồng châu Á.

38. Thấy người nổi tiếng, gái Hà Nội bĩu môi, còn gái Sài Gòn chạy tới chụp hình.

39. Gái Hà Nội bôi kem dưỡng da. Gái Sài Gòn bôi kem chống nắng.

40. Đọc bài này, gái Sài Gòn quên ngay. Còn gái Hà Nội sẽ nhớ đến già!

Vụ án xét lại chống đảng

RFA 22-24/10/13

Mặc Lâm, RFA

Cho tới nay vụ án mang tên “Xét lại chống đảng” vẫn chưa bao giờ được chính thức nhìn nhận trong hệ thống chính trị Việt Nam mặc dù gần ba trăm nạn nhân của nó đã lên tiếng bằng nhiều cách. Mặc Lâm tìm hiểu hồ sơ vụ án qua lời kể của nhân chứng, nạn nhân trực tiếp trong vụ án này nhằm soi rọi phần nào các oan khuất mà chế độ vẫn cố che dấu.

Khi tượng đài bị đạp đổ

Ngày 16 tháng 10 năm 2013, ông Bela Biszku, Bộ trưởng nội vụ Hungary, 92 tuổi bị tòa án Hungary truy tố tội “đồng lõa với những hành vi tội ác” vì đã ra lệnh hay bao che cho những hành động đàn áp sau khi quân Liên Xô dập tắt cuộc nổi dậy của nhân dân Hungary giết chết hơn 50 người, đa số là sinh viên.

57 năm trước khi phiên tòa xử biến cố đẫm máu này, ngày 23 tháng 10 năm 1956 vào lúc 9 giờ 30 sáng nhân dân Hungary đã lật đổ tượng đài Stalin trước khi cuộc nổi dậy chống Liên Xô bị xe tăng Liên Xô dìm trong biển máu.

Bốn tháng sau đó, một tượng đài khác của Stalin bị lật đổ ngay tại quê hương của lãnh tụ khát máu này. Nhưng lần này thì không phải là tượng đài bằng đồng ngoài công viên hay quảng trường Kremlin của Liên Xô mà là tượng đài trong lòng người cộng sản vốn bị nhồi sọ tâm lý tôn sùng lãnh tụ.

Cụm từ “tệ sùng bái cá nhân” được mang ra trước đại hội Đảng Cộng sản Liên Xô lần thứ 20 tổ chức vào ngày 25 tháng 2 năm 1956 bởi Nikita Sergeyevich khrushchyov Bí thư thứ nhất Ban chấp hành Trung ương đảng Cộng sản Liên Xô đọc trong một cuộc họp kín, tố cáo sự sùng bái Stalin do lợi ích cục bộ và bên cạnh đó Khrushchyov cũng mạnh mẽ lên tiếng xác định lập trường sống chung hòa bình với các nước tư bản mà trước đó Stalin luôn coi là kẻ thù cần phải đấu tranh chống lại bằng mọi phương tiện.

Sống chung hòa bình, một cải tổ khó chấp nhận

Ý tưởng mới mẻ này đã lan nhanh trong thế giới cộng sản và bốn năm sau đó, tháng 11 năm 1960 Đại hội Quốc tế Cộng sản tổ chức tại Liên Xô có 81 đảng cộng sản tham dự thì 70 đảng ủng hộ đường lối này của Khrushchyov, còn lại 10 đảng không đồng tình, dẫn đầu là Đảng Cộng sản Trung Quốc, và đảng duy nhất đứng giữa không theo bên nào là Việt Nam lúc ấy còn giữ danh xưng Đảng Lao Động Việt Nam.

Đại tá Bùi Tín nguyên Phó Tổng biên tập báo Nhân Dân cho biết hoàn cảnh lúc ấy:

Trong đại hội quốc tế đó thì mới bắt đầu chia rẽ. Tại đại hội đó có 70 đảng theo Liên-xô, gần 10 đảng theo Trung Quốc. Lúc đó đảng Lao động Việt Nam đứng giữa, rất thận trọng, tính đứng ra hòa giải chứ không chia rẽ nên không tuyên bố. Trong thời kỳ đầu ông Hồ Chí Minh tham gia có ý ngả về Liên-xô nhưng khi trở về năm 61-62 thì ngày càng bị Mao Trạch Đông rồi Chu Ân Lai, Lưu Thiếu Kỳ lôi kéo. Viện trợ của Trung Quốc sau Điện Biên Phủ vẫn còn rất lớn cho nên theo quan điểm của ông Trường Chinh thì có phần ngả về Trung quốc.

Trước những chuyển biến có tính cách bước ngoặc ấy, Trường Chinh đã giao cho ông Hoàng Minh Chính lúc ấy đang là chủ tịch Viện Triết học soạn thảo văn kiện đi dự đại hội Cộng sản quốc tế còn được gọi là Đại hội 81. Bà Lê Hồng Ngọc vợ ông Hoàng Minh Chính kể lại chi tiết về việc này:

Hồi anh Chính ở bên Liên Xô về thì anh ấy theo quan điểm của Khrushchyov. Khi anh ấy đang làm ở Viện Triết thì ông Trường Chinh gọi lên nói rằng Hoàng Minh Chính đi học ở bên ngoài về và bây giờ trong Bộ chính trị đang tranh cãi nhau về Liên Xô và Trung Quốc rằng có nên đi dự đại hội 81 của Đảng Cộng sản không? Bây giờ giao cho Hoàng Minh Chính tập hợp tài liệu viết một số ý kiến để trình bày với Bộ chính trị. Sau đó ông Chính về mời ông Hà Xuân Trường là thông gia của nhà tôi với ông Trần Minh Việt ( Phó bí thư thành ủy Hà Nội ) ba ông họp nhau lại cùng bàn bạc viết bài đó để mà trình bày cho Bộ chính trị về năm quan điểm của Khrushchyov và của Mao chống nhau như thế nào, và tại sao lại nên theo quan điểm của Khrushchyov.

Ông Trường Chinh hỏi rằng chuyện này có tiền lệ không? Ý ông ấy muốn hỏi là muốn giành độc lập tự do mà không cần đánh nhau, đổ máu, thì ông Chính trả lời là có. Mấy hôm sau họp Bộ chính trị với bài của ông Chính và Bộ chính trị nhất trí với bài viết này và chuẩn bị cử người tham dự đại hội đảng 81. Nhưng không ngờ chỉ ít lâu sau quan điểm ấy lại bị bác và quay lại với quan điểm của Trung Quốc.

Trở mặt với đồng chí

Trước khi Đại hội 81 khai mạc thì phe theo Trung Quốc đã lập được Nghị quyết 9 với nội dung “Ðường lối đối nội, đối ngoại của đảng và nhà nước là thống nhất về cơ bản với đường lối đối nội đối ngoại của đảng và nhà nước Trung Quốc.”

Vốn là người ủng hộ nhiệt tình tư tưởng xét lại theo kiểu Liên Xô, Hoàng Minh Chính không chấp nhận sự Bắc thuộc này và ông đã nhanh tay tuồn văn kiện của ông viết có tên: “Về Chủ nghĩa giáo điều ở Việt Nam” cho nhiều người ngay trong Hội nghị Trung ương 9, trong ấy có những bản được chuyển tới cho một số ủy viên Trung ương đảng.

Bà Lê Hồng Ngọc vợ của ông Hoàng Minh Chính nhớ lại việc này như sau:

Sau khi đi học Liên Xô về anh cũng có kể cho tôi nghe vài câu chuyện là anh rất tin tưởng vào đảng Cộng sản Liên Xô và muốn đảng mình theo đảng Cộng sản Liên Xô để đổi mới. Anh ấy cho rằng đảng mình sẽ có sự thay đổi cho nên là anh nói từ khi anh học ở Liên Xô cho đến khi về trong nước anh vẫn kiên trì nói lên cái quan điểm mà anh cho là đúng. Anh chống Trung Quốc, không bằng lòng với Trung Quốc.

Trước chủ trương hoà hoãn, sống chung hòa bình với thế giới tư bản của Khrushchyov, Việt Nam đứng giữa hai chọn lựa, nếu theo Liên Xô sẽ không hướng đến việc tham gia cuộc chiến với miền Nam bằng chiến tranh giải phóng, với xương máu và có thể làm cho Mỹ tham gia cuộc chiến. Nếu chọn Trung Quốc có nghĩa sẽ chọn học thuyết cứng rắn của Mao Trạch Đông tiến hành cuộc chiến tranh giải phóng miền Nam càng sớm càng tốt.

Phe theo Trung Quốc gồm Lê Duẩn, Tổng bí thư, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh, Chủ nhiệm Tổng cục chính trị QĐND Việt Nam, Lê Đức Thọ, Trưởng ban tổ chức Trung ương Đảng, cũng là người vẽ ra học thuyết chống chủ nghĩa xét lại của Liên Xô, Trần Quốc Hoàn Bộ trưởng Công an.

Trong khi đó nhóm lớn hơn ngả theo khuynh hướng thân Liên Xô như: Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Ủy viên Bộ chính trị, chủ tịch Quân ủy, bộ trưởng Quốc phòng. Nguyên Ngoại trưởng Ung văn Khiêm, Ủy viên Bộ chính trị Dương Bạch Mai, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Duy Trinh, Lê Thanh Nghị, Trần Minh Việt, Bùi Công Trừng, Hoàng Minh Chính.

Thanh trừng hay xử lý nội bộ?

Năm 1967, hơn 40 nhân vật quan trọng bị bắt ở Hà Nội với cáo buộc đã theo đuổi chủ nghĩa xét lại. Việc bắt giữ Thứ trưởng Bộ quốc phòng Nguyễn Văn Vịnh và tướng Đặng Kim Giang để ép hai ông này cung khai tội danh phản quốc áp đặt lên đại tướng Võ Nguyên Giáp đã giáng một đòn nặng nề lên những người thân cận với ông. Vụ thanh trừng này được ông Nguyễn Minh Cần, Ủy viên Thành ủy Hà Nội và là Phó chủ tịch Ủy ban hành chính Hà nội, chủ nhiệm báo Thủ đô Hà nội, một người chọn ở lại Liên Xô khi vụ án diễn ra cho biết:

Ông Võ Nguyên Giáp có phải đâu là người phản quốc, chống đảng. Ông là người rất có công với Đảng và rất có công với đất nước nhưng ông ấy không tán thành đường lối của Trung Quốc. Nhưng ông khéo lắm vì ông biết cái thế của ông. Vậy mà người ta cũng tìm cách gạt ra. Có thời kỳ ông phải đi làm cái việc mà người dân gọi là Đại tướng mà đi đặt vòng…họ đưa những người dưới tay của ông ấy lên để chỉ huy và kềm kẹp ông.

Vụ án vẫn không thể khép lại sau cái chết của Tướng Giáp vào ngày 4 tháng 10 năm 2013 vì sau lưng ông vẫn còn nhiều người còn sống cần được minh oan, mà lớn nhất là cái chết của ông Vũ Đình Huỳnh, bí thư riêng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và người con trai của ông là nhà văn Vũ Thư Hiên đã ngậm đắng nuốt cay nhiều năm trời trong các nhà tù mà không biết mình phạm tội gì đối với nhân dân, đất nước.

Chống Đảng hay chống tướng Giáp?

Trong thế giới Cộng sản những hình tượng như Lenin, Stalin, Mao Trạch Đông, Hồ Chí Minh, Kim Nhật Thành, Fidel Castro…cùng nhiều lãnh tụ nữa được các nhà nước cộng sản tô lên những màu sắc huyền thoại nhằm tạo cho dân chúng niềm tin không có thật vào những thành quả mà những huyền thoại này sẽ dẫn dắt dân tộc của họ tiến vào thế giới đại đồng, nơi không còn người nghèo và mọi bất công sẽ biến mất.

Những hình tượng ấy đã bị Nikita Sergeyevich Khrushchyov, Bí thư thứ nhất Ban chấp hành Trung ương đảng Cộng sản Liên Xô đạp đổ vào năm 1956 qua cụm từ “chống sùng bái cá nhân”. Cũng từ hành động có tính phản kháng cảnh tỉnh này đã dấy lên một phong trào được gọi là chủ nghĩa xét lại trong thế giới cộng sản. Tuy nhiên làn sóng xét lại này đã gây di hại không ít cho nhiều nước, trong đó có Việt Nam qua vụ án xét lại chống đảng.

Kế hoạch gài bẫy

Năm 1967 đảng cộng sản Việt Nam đứng đầu là Lê Duẩn bắt đầu chiến dịch thanh trừng lớn nhất trong lịch sử đảng của nước này. Từ Bộ Ngoại giao cho tới Văn hóa, Quốc phòng hàng loạt cán bộ cao cấp bị bắt. Nguyên Ngoại trưởng Ung Văn Khiêm của Ngoại giao, Thứ trưởng Lê Liêm của Bộ Văn hóa. Cùng với Thứ trưởng Quốc phòng Nguyễn Văn Vịnh, Chánh Văn phòng Bộ Quốc phòng Đại tá Lê Minh Nghĩa, Cục trưởng Cục Tác chiến Đại tá Đỗ Đức Kiên, Cục trưởng Cục II Đại tá Lê Trọng Nghĩa, Tổng Biên tập báo Quân đội Nhân dân Hoàng Thế Dũng, cùng với thiếu tướng Đặng Kim Giang lúc ấy đã sang làm thứ trưởng Bộ Nông trường.

Theo lời nhà văn Vũ Thư Hiên kể lại thì chính tướng Giang là người giúp Đại tướng Võ Nguyên Giáp rất tích cực trong chiến thắng Điện Biên Phủ, ông nói:

Thiếu tướng Đặng Kim Giang lúc đó là thứ trưởng Bộ Nông trường. Tướng Giang là người chủ chốt trong việc tổ chức hậu cần của mặt trận Điện Biên Phủ. Lúc bấy giờ Tổng cục trưởng của Cục hậu cần là Trần Văn Ninh nhưng Phó Tổng cục trưởng là Đặng Kim Giang, ông là người đứng ra tổ chức vận chuyển cho mặt trận Điện Biên Phủ. Bây giờ chúng ta ai cũng biết căn bản của chiến thắng là do hậu cần. Nếu tổ chức được hậu cần như thế thì mới tổ chức được trận đánh Điện Biên Phủ.

Nhà văn Vũ Thư Hiên cùng cha là ông Vũ Đình Huỳnh, nguyên bí thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng là nạn nhân của vụ án này. Kể lại việc cha mình hoạt động trước khi bị bắt vào ngày 18-10-1967, nhà văn Vũ Thư Hiên nói:

Ông cụ tôi lúc bấy giờ do việc khó chịu với chủ trương của đảng nên từ chỗ làm bí thư cho ông Hồ Chí Minh ông cụ tôi thôi không làm nữa và ông Nguyễn Lương Bằng mời ông cụ tôi về Ban Kiểm tra Trung ương Đảng. Trong lúc làm cho Ban Kiểm tra Trung ương Đảng ông cụ tôi tìm ra các tội lỗi gì đó của một số nhân vật cấp cao nên nói với ông Nguyễn Lương Bằng. Tôi được nghe câu chuyện này do hai ông ngồi nói chuyện với nhau. Ông cụ tôi đưa ra ý kiến công khai là anh đã cầm danh thiếp của Đảng, giữ cái sự trong sáng của đảng thì anh phải làm. Thế nhưng ông Bằng vốn là người nhút nhát và núp sau ý thức tổ chức giống như những người nhút nhát khác vào lúc ấy cho nên không dám đưa ra. Ông cụ tôi bảo nếu chúng ta làm cái việc kiểm tra mà không làm xong thì tôi về hưu.

Những người cộng sản lưu vong

Phó bí thư thành ủy Hà Nội Trần Minh Việt, cùng với Phó chủ nhiệm Ủy ban Khoa học nhà nước Bùi Công Trừng cùng nằm trong danh sách thanh trừng này. Ông Nguyễn Minh Cần, lúc ấy đang học trường Đảng tại Liên Xô, cái nôi của Chủ nghĩa Xét lại đã quyết định ở lại cùng với hơn 40 người khác:

Năm 1962 tôi là Ủy viên Thường vụ Thành ủy Hà Nội và là Phó chủ tịch Ủy ban hành chính Hà nội, chủ nhiệm báo Thủ đô Hà nội. Năm 1962 tôi sang Liên Xô học ở trường đảng cao cấp của Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô. Tại đó do sự bất đồng về đường lối lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam vì tôi cũng hay phát biểu phê phán này nọ nên bị lãnh đạo đảng truy bức. Đến tháng 6 năm 1964 thì tôi thoát ly khỏi đảng cộng sản và xin cư trú chính trị ở Liên Xô.

Ông Nguyễn Minh Cần cho biết những người cùng ở lại như ông trong ấy có những cán bộ cao cấp trong quân đội:

Có đại tá Lê Vinh Quốc trước đây tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ, thời kỳ đó anh ta ở sư đoàn 308. Đại tá Lê Minh Quân sau này là phó chính ủy rồi lên chính ủy của quân khu 3 tức là quân khu ở Bắc bộ. Và một người nữa là anh thượng tá Văn Doãn, là tổng biên tập báo Quân Đội Nhân Dân tức là một trong những tờ báo chủ chốt của miền Bắc Việt Nam hồi bấy giờ.

Đại tá Bùi Tín lúc ấy còn làm việc cho báo Quân đội Nhân dân nhớ lại:

Tôi còn nhớ năm 56-57, tôi ở báo Quân đội Nhân dân, thỉnh thoảng lại thấy có ô tô đến và triệu tập rồi bắt đi. Đến tận năm 60-62 vẫn còn bắt bớ. Sau này như ông Hoàng Thế Dũng (Tổng biên tập) cho đến ông Văn Doãn (biên tập) của báo Quân đội cũng bị triệu tập lên,cũng bị bắt giữ. Ông Hoàng Minh Chính cũng bị bắt giữ. Bắt giữ này đều là do ban bảo vệ đảng và ban bảo vệ của quân đội. Trong quân đội có Cục bảo vệ chính trị thì chính Cục này đã triệu tập. Triệu tập rồi đem đi mất để mà lấy khẩu cung.

Dĩ nhiên người nổi tiếng nhất trong vụ án xét lại chống đảng là ông Hoàng Minh Chính là điểm nhắm trước tiên. Ngày 27-7-1967, Hoàng Minh Chính bị bắt. Bà Lê Hồng Ngọc, vợ ông kể lại:

Hồi đó tôi đang đi công tác ở tận Hưng Yên. Tôi về nhà thì nghe nói là anh ấy bị bắt rồi. Tôi chỉ biết thế thôi còn quá trình anh ấy bị bắt thì tôi cũng không ngờ là đảng bắt vì tôi vẫn tin tưởng chỉ là phát biểu quan điểm thôi chứ có gì đâu mà bắt? Trước đó tôi vẫn còn gặp ông Lê Đức Thọ mà. Đôi lần tôi cũng có nói với ông Thọ là những chuyện đó anh phải chia công tác cho anh Chính đi chứ để anh Chính như thế mãi là không được đâu. Ông Thọ còn hứa với tôi là "Được, tôi sẽ nghiên cứu. Cô cứ yên tâm đi”. Nói như thế hôm trước hôm sau bắt luôn.

Khủng bố trắng

Không khí chính trị Hà Nội lúc ấy không khác gì lò thuốc súng, công an chìm trên mọi ngả đường và trong quân đội an ninh hoạt động cũng không khác mấy. Người ta tự dò xét xem có phải ai đó dính líu tới vụ án xét lại chống đảng hay không và liệu rồi đây có một vụ đảo chánh nào sẽ diễn ra ngay trong lòng thủ đô Hà Nội?

Không có một cuộc đảo chánh hay phản cách mạng nào nổ ra vì sự thật sau nhiều năm chứng minh rằng không ai trong những người bị bắt có âm mưu thay đổi thể chế chính trị mà chính họ là một thành viên trong đó. Những người bị bắt, bị kết tội theo sự tưởng tượng của Lê Đức Thọ là theo chủ nghĩa xét lại để chống đảng.

Theo nhà báo Huy Đức trong tác phẩm Bên thắng cuộc ghi lại thì ông Nguyễn Kiến Giang, giám đốc nhà xuất bản Sự Thật, bị bắt giam sáu năm và quản chế ba năm cho biết cho đến tận bây giờ ông cũng không biết là mình có tội gì. Ông than thở rằng người ta bảo ông phản động, tay sai nước ngoài nhưng trên thực tế ông bị giam ở xà lim mấy năm, thêm mấy năm quản chế, khoảng gần mười năm, cho đến khi trở về Hà Nội với tư cách là một người công dân, ông cũng không biết là mình có tội gì!

Những người bị bắt hoàn toàn không chống đảng, họ chỉ chống lại ý tưởng chủ chiến của Mao Trạch Đông mà nhóm thân Tàu đang hết lòng cổ vũ. Những người bị kết án, bị bắt nằm trong kế hoạch của Lê Duẩn, Lê Đức Thọ và Nguyễn Chí Thanh và kế hoạch này đã mở đầu cho một cuộc chiến khác khiến 3 triệu người Việt Nam đã bỏ mình trong hai chục năm chiến tranh đẫm máu cho tới năm 1975 mới chấm dứt.

Đừng kêu oan cho người khác

Chiến tranh Việt Nam chấm dứt nhưng cuộc chiến trong lòng những người bị bắt, bị lưu lạc tha phương trong vụ án xét lại chống đảng vẫn không chấm dứt. Trong lòng họ còn rất nhiều điều cần giải tỏa và cho tới nay, năm 2013, đã 46 năm trôi qua nhưng vẫn chưa thấy ai trong chính quyền lên tiếng gợi ý về một cuộc điều tra sâu rộng nhằm đưa vụ án này ra ánh sáng công luận.

Có lẽ vụ bắt giữ ông Lê Hồng Hà đã làm cho những đảng viên cộng sản hôm nay vẫn lấy đó làm tấm gương cảnh báo về sự nguy hiểm nếu đề nghị đem vụ án này ra ánh sáng. Ông Lê Hồng Hà, một nạn nhân khác của vụ án xét lại chống đảng bị bắt vì muốn Trung ương xét lại vụ án oan khuất này kể:

Sau khi tôi đòi thanh minh cho cái vụ ấy thì một số các người lãnh đạo lúc bấy giờ như Lê Đức Anh ...tức tối bởi vì thanh minh như thế là tôi muốn phê phán cái sự lãnh đạo của trung ương trước đó là sai. Họ tức tối nên khai trừ tôi và ông Nguyễn Trung Thành. Họ bịa tạo ra một việc là cái tham luận của ông Võ Văn Kiệt ở hội nghị bộ chính trị, nó chẳng phải là tài liệu tối mật gì cả mà dựng lên đấy là tài liệu tối mật.

“Ông Hồng Hà có liên quan đến tài liệu tối mật ấy.” Lúc bấy giờ tôi đã về hưu rồi. Nó lấy lý do đấy là tài liệu tối mật và tôi có liên quan đến tài liệu ấy. Họ khép mình vào tội vi phạm vào bí mật nhà nước. Họ lấy lý do ấy họ xử tù tôi 2 năm.

Lúc bấy giờ một số cán bộ lâu năm, lão thành cũng thừa nhận với tôi là đấy không phải là bí mật gì cả vì nếu là tối mật thì phải có những nội dung dính đến các vấn đề mà pháp lệnh nhà nước qui định. Đằng này chỉ là bản tham luận phát biểu của thủ tướng Võ Văn Kiệt trong hội nghị Bộ chính trị thôi. Nó không có liên quan gì đến các bí mật của nhà nước cả.

Cái giá của sự hối hận

Ông Lê Hồng Hà là một cán bộ công an cao cấp lúc ấy là Vụ trưởng Vụ Tổng hợp thuộc Bộ công an. Năm 1967 khi xảy ra vụ án xét lại chống đảng thì ông không có trách nhiệm điều tra hay phá vụ án này. Lúc ấy ông chỉ làm nhiệm vụ tổng hợp của Bộ công an, tuy không tham gia phá án nhưng ông biết diễn biến của nó.

Theo ông Lê Hồng Hà kể với chúng tôi thì thời gian sau này vào năm 1993, ông Nguyễn Trung Thành, Vụ trưởng Vụ Bảo vệ đảng của Ban Tổ chức Trung Ương nhận thấy sự oan ức của những người bị bắt và cảm thấy hối hận vì đã im lặng nên đã tới gặp ông Lê Hồng Hà và bàn bạc nên đem vụ này ra Trung ương để cứu xét lại cho các nạn nhân bị bắt, tuy nhiên Lê Đức Thọ đã cương quyết không chấp nhận. Ông Lê Hồng Hà kể:

Ông Lê Đức Thọ lúc đó là Trưởng ban Tổ chức Trung ương cùng với một số người coi như là đường lối của đảng đã định ra như thế mà anh lại khác ý kiến, anh không đồng ý, như thế anh có phần sai rồi. Và cái sai ấy là anh giữ quan điểm của anh khác với trung ương mà anh lại đi phổ biến, nói với nhiều người khác như thế là anh phạm pháp. Như thế là chống đảng. Và chống đảng thì tức là coi như phạm pháp.

Vụ án xét lại chống đảng không chỉ xảy ra trong giới chính trị và quân đội mà còn lan ra báo chí và các nhà văn. Trong số người bị bắt có Vũ Thư Hiên và Bùi Ngọc Tấn. Vũ Thư Hiên là con của Vũ Đình Huỳnh, bị bắt vì cha ông là người có dính líu xa gần với những người khác nhưng với Vũ Thư Hiên thì hoàn toàn bất ngờ, ông chỉ là một biên tập viên của Báo ảnh Việt Nam, do yêu mến văn chương Liên Xô và ảnh hưởng nền văn hóa ấy sau khi từ Moskva về nước.

Tôi bị bắt ngày 24 tháng 12 năm 1967 qua các trại giam như Hỏa Lò, trại quân pháp Bất Bạt, trại Tân Lập, trại Phong Quang tức là có cả nhà tù và trại cải tạo. Tới năm 1976 tôi là người cuối cùng của Vụ án xét lại chống Đảng được ra khỏi nhà tù.

Nhà văn ư? Anh bị bắt!

Nhà văn Bùi Ngọc Tấn, tác giả của Chuyện kể năm 2.000, cũng là một nạn nhân trong vụ bắt bớ này kể:

Tôi được nghe một anh bạn tôi cũng làm sếp được đi nghe phổ biến thông báo số hai của Lê Đức Thọ về vụ bắt bớ. Trong thông báo có câu mà tôi đã đưa vào tường trình năm 2002 “Bọn chúng từ bất mãn cá nhân đi đến bất mãn đối với đảng, đối với chế độ. Chúng nó ngưu tầm ngưu, mã tầm mã”. Như vậy là có tổ chức mà không có tổ chức. Không có tổ chức lại hóa ra có tổ chức. Tinh vi lắm nhưng không che được mắt nhân dân đâu. Cái câu đấy khiến cho cái đám cao cấp ấy họ nói thì cũng sợ người rồi. Thế nhưng bọn tôi thì cũng gay go rồi.

Khác hẳn với thông báo số hai của Lê Đức Thọ những người bị bắt đều biết rõ mục đích của việc thanh trừng này, nhà văn Vũ Thư Hiên kể:

Căn cứ vào những cuộc hỏi cung thì rõ ràng rằng một trong những mục tiêu lớn là hạ bệ tướng Võ Nguyên Giáp. Ngay cả tôi chẳng liên quan gì tới ông Giáp nhưng cũng bị hỏi cung hàng tháng trời về chuyện tôi có nghe thấy những người nào tới nhà như ông Nguyễn Lương Bằng hay ông Đặng Kim Giang…các ông ấy có ai đến nói về chuyện Võ Nguyên Giáp thế này thế kia không?

Thật sự ông Giáp không có biểu hiện gì về cái gọi là chống Đảng cả. Ông ấy hình như chỉ có vài lời phát biểu không đồng tình với chủ trương chống lại xu hướng cùng tồn tại hòa bình của Khrushchyov và chống lại việc sùng bái cá nhân. Võ Nguyên Giáp có thể nói với những người gần gụi với ông ấy nên cái tin này lan ra chứ thực sự ông Giáp không hề quan hệ trực tiếp với ông cụ tôi hay ông Đặng Kim Giang trong thời gian đó.

Nếu nhà văn Vũ Thư Hiên bị bắt vì cha thì nhà văn Bùi Ngọc Tấn bị bắt vì một lý do hết sức phi lý: vì ông ở Hải Phòng! Nhà văn kể:

Nếu tôi ở Hà Nội thì tôi đã không bị bắt. Còn bắt tôi là ông Trần Đông là vì ông muốn lấy tôi làm bậc thang để ông đi lên. Về sau ông lên được chức thứ trưởng bộ Công an chứ lúc ấy ông đang làm giám đốc công an Hải phòng.

Tôi bị giam ở 176 Trần Phú, trại tạm giam Hải phòng ở khu biệt giam. Giam xà lim khoảng chừng một năm thì họ chuyển tôi sang phòng giam chung ở bên 175 Trần Phú. Đến mùa xuân năm 70 thì đi trại cải tạo Hàng Bồ với lệnh tập trung cải tạo 3 năm vì tội là “phần tử nguy hiểm cho cách mạng chứ không phải tuyên truyền phản cách mạng” nữa. Sau 16 tháng 4 năm 72 tức là sau khi B52 đánh trở lại thì họ chuyển tôi lên trại Vĩnh Quang thuộc Vĩnh Phú. Đến tháng 4 năm 73 thì được tha. Tức là chưa đến 5 năm nhưng mà tôi đếm 5 cái tết.

Những cuộc bắt bớ này cho thấy vụ án xét lại chống đảng được phát động quy mô và xuyên suốt tới địa phương chứ không khoanh vùng ở các vị trí quan trọng. Tuy nhiên khi việc chú ý tới địa phương chỉ mới manh nha thì phe thân Trung Quốc phải lo đối phó với chuyện khác quan trọng hơn khi thời cơ nổi dậy tại Miền Nam đã chín muồi, bắt đầu một cuộc chiến tranh mà miền Bắc gọi là chiến tranh chống Mỹ.

Che mắt lịch sử

Trong tập hai của Bên Thắng Cuộc mang tên Quyền Bính, trong chương “Tướng Giáp”, Huy Đức ghi lại lời kể của Trần Quỳnh, trợ lý Lê Duẩn nói về thành phần bị bắt thời gian này: “Những người không tán thành đường lối chống xét lại của Đảng, một số cán bộ cao cấp và trung cấp theo học ở trường Đảng cao cấp Liên Xô và trường quân sự cao cấp Liên Xô bàn kế hoạch chống lại đường lối của Đảng. Họ lập một nhóm vận động thành lập một tổ chức lấy việc thay đổi Bộ Chính trị làm mục tiêu. Họ nhắm vào những người không đồng tình với Nghị quyết 9, trước hết là những sĩ quan cao cấp trong quân đội và những uỷ viên trong Trung ương”.

Thật ra đây chỉ là một mối nhỏ trong guồng chỉ rất lớn của vụ án chính trị nổi tiếng này. Những người bị bắt, bị lưu đày sau gần 50 năm vẫn chưa bao giờ được chính quyền chứng minh hành vi kết tội của họ đối với người bị bắt. Hầu hết nạn nhân của vụ án là người yêu chuộng sự đổi mới hợp lý khi chủ nghĩa tôn sùng cá nhân bị chỉ trích tại Liên Xô cũng chính là lúc Lê Duẩn, Lê Đức Thọ muốn củng cố địa vị của họ bằng sức mạnh theo kiểu Mao Trạch Đông chủ trương.

Nghị quyết 9, sự kết giao nguy hiểm

Nghị quyết 9 cho thấy khuynh hướng theo Trung Quốc và ai không đồng tình với khuynh hướng này thì bị thanh trừng. Quyền lực sẽ bị lu mờ nếu hào quang của Tướng Giáp vẫn còn tỏa sáng trên sân khấu chính trị Việt Nam khiến bằng mọi cách phe Lê Duẩn, Lê Đức Thọ phải thực hiện cho được sự ám toán ông qua một vụ án chính trị là cách hay nhất.

Ông Hoàng Minh Chính bị bắt đầu tiên, vợ của ông là bà Lê Hồng Ngọc kể lại nỗi gian truân trong thời gian ấy:

-Đang làm người lãnh đạo tập đoàn thanh niên được đảng tín  nhiệm đưa đi học nước ngoài rồi về sẽ cho chức nọ chức kia. Anh tưởng là anh nói như vậy để giúp đảng nhưng cuối cùng cũng không giải quyết được gì hết mà còn bị tù tội. Thời kỳ đó gian khổ lắm vì mang trên đầu các chữ phản: “phản Tổ quốc, phản nhân dân, phản đảng”. Gia đình chúng tôi ở bên ngoài thì bị mọi người xa lánh, không ai đến, không ai dám hỏi thăm. Bản thân anh thì hoàn toàn là biệt lập vì cái tội như thế nên cũng nhiều nỗi đau khổ lắm.

Những người vợ

Là vợ của một người thân cận với Chủ tịch Hồ Chí Minh bà Phạm Thị Tề không thể chịu đựng nỗi sự im lặng của người từng được gia đình mình phục vụ. Nhà văn Vũ Thư Hiên kể lại thái độ gan góc của mẹ mình khi không chịu vào Phủ Chủ tịch đề nhờ sự can thiệp của ông Hồ Chí Minh:

-Không! Mặc dù bà cụ tôi là người gần gụi ông Hồ Chí Minh ngày xưa. Lúc ông ấy mới về Hà Nội thì ông ấy rất ốm. Ông ấy lúc bấy giờ bị lao phổi, ngoài thuốc chữa thì bà cụ tôi phải nấu thức ăn bổ dưỡng để cận vệ mang vào cho ông ấy. Thế nhưng khi đã bắt ông cụ tôi thì bà bảo cái người đó không còn tin được nữa thế nên bà cụ tôi không liên hệ. Sau này tôi gặp ông Hoàng Quốc Thịnh, lúc ấy là Bộ trưởng Ngoại thương ông ấy nói có một lần ông ấy vào báo cáo với ông Hồ Chí Minh vào giai đoạn ông cụ tôi bị bắt, ông hỏi là tai sao lại bắt những người như anh Huỳnh, cả cuộc đời theo cách mạng như thế? Thì ông ấy (HCM) tỏ vẻ ngạc nhiên hay đóng kịch như là: Tại sao bắt anh Huỳnh? Sao lại bắt?...đại khái như thế? Đấy là lời ông Hoàng Quốc Thịnh nói với tôi.

Những người đàn bà không bị bắt còn khổ sở hơn chồng của họ. Bà Lê Hồng Ngọc kể lại chuyện ba người đàn bà vợ của các ông Hoàng Minh Chính, Vũ Đình Huỳnh và Đặng Kim Giang:

-Gia đình rất là gian nan khổ sở. Về mặt kinh tế thì không nói cũng biết rồi, vật chất có gì ngoài củ sắn đâu cho nên tất cả những tem phiếu có được đều giữ lại bù đắp cho anh ấy. Thăm nuôi tiếp tế thì rất lâu mới được đi một lần. Trong tình cảnh ấy tôi nghĩ là rất nhiều chị em như tôi như bà Vũ Đình Huỳnh, bà Đặng Kim Giang. Ba chị em hay đi với nhau lắm. Chúng tôi lên tận trên trại Bất Bạt, trên ấy xa xôi lắm. Họ đánh kẻng mới được đi vào, vào thăm mấy tiếng thì phải đi về.

Theo thư gửi cho nhiều cơ quan chính quyền vào năm 1994, bà Phạm thị Tề nhắc lại sau Đại hội VI củaĐảng, chồng bà là ông Vũ Đình Huỳnh lúc ấy đã được thả ra, có thư gửi tới nguyên Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Văn Linh, một lần nữa yêu cầu ông Linh đưa vụ này ra ánh sáng. Thế nhưng không riêng gì ông Huỳnh mà tất cả những người bị bắt hay đã chết, yêu cầu chính đáng ấy không bao giờ được giải quyết.

Sự im lặng đồng lõa

Ông Lê Hồng Hà một trong những nạn nhân của vụ án cho biết:

-Những năm sau này, từ năm 90-91 trở đi họ bắt đầu thấy một số các vấn đề không thỏa đáng. Thế thì họ có giải quyết theo kiểu những người bị tù nhiều năm thì tha rồi. Một số các người bị thiệt hại quyền lợi thì được cho khôi phục lại quyền lợi. Ví dụ một số những ông như Lê Trọng Nghĩa, Hoàng Minh Chính thì người ta khôi phục lại mức lương khá khá hơn thôi. Tuy nhiên họ cũng không tuyên bố là sửa sai. Họ sửa nhưng không tuyên bố.

Ông Hoàng Minh Chính, người trực tiếp mang tinh thần xét lại từ Liên Xô về Việt Nam xứng đáng là người tiên phong vì đã đề nghị đảng cộng sản Việt Nam thay đổi phương hướng trong chính sách của mình nhưng ông đã phải trả một giá rất đắt cho ý tưởng này. Theo lời thuật lại của vợ ông là bà Lê Hồng Ngọc, tên thật Nguyễn Thị Thanh Yến cho biết chồng bà gia nhập đảng cộng sản rất sớm, vào năm 19 tuổi. Người ký giấy giới thiệu cho ông vào đảng là Lê Đức Thọ và cũng chính ông này ký lệnh bắt giam Hoàng Minh Chính vào năm 1967.

Ông bị tù cả thảy 11 năm và 9 năm quản chế, khởi đầu từ 1967 kéo dài đến năm 1990.

Hoàng Minh Chính mất ngày 7 tháng 2 năm 2008. Nói về vụ yêu cầu xét xử những bản án oan sai, trước đó trong một lần trả lời Đài Á Châu Tự Do ông nói:

-Từ trước tới nay tất cả những cái đơn kiện của công dân thực ra họ có trả lời đâu? Mà ở trong nước người ta thường dọi là “kiện củ khoai”. Vấn đề này khi kiện thì đối với phương diện pháp lý nói lên rằng có những vu khống như thế và tôi yêu cầu tòa án Việt Nam phải đưa vụ án này ra xét xử. Đấy là nguyên tắc về pháp lý nhưng tin tưởng thì tôi không hề tin tưởng bởi vì từ trước tới nay họ đều im lặng hết.

Vụ án xét lại chống đảng có thể là vụ án chính trị cuối cùng và lớn nhất của đảng Cộng sản Việt Nam tuy nhiên nó sẽ chẳng bao giờ biến mất hay lãng quên bởi sự lẫn trốn trách nhiệm của những nhân vật cao cấp nhất trong đảng qua nhiều đời Tổng bí thư. Minh oan và trả lại sự thật cho các nạn nhân của vụ án là việc làm hoàn toàn có lợi cho đảng.

Mặc dù nếu công khai những sự kiện này ra thì rất nhiều khuôn mặt đang đứng phía sau hậu trường chính trị khó thoát khỏi sự truy cứu trách nhiệm trước lịch sử dân tộc, tuy nhiên việc làm này sẽ giúp Đảng cộng sản được tiếng là dũng cảm, dám nhận trách nhiệm trước dân chúng để bắt đầu một giai đoạn mới hòa nhập vào dòng chảy dân chủ thật sự với  thế giới.

Mặc Lâm gửi ngày 24-10-13